งานเต้นรำในเทศกาลประจำปี
ศิลปะการแสดงในงานรื่นเริงในเทศกาลต่างๆประจำปีที่จัดขึ้นตามช่วงเวลาที่กำหนดไว้โดยสืบทอดมาตั้งแต่บรรพบุรุษ
การรำวงหนุ่มสาว (ฆา กา โฌม ดี บยา) เป็นการเล่นเพื่อสร้างความเพลิดเพลิน โดยหนุ่มสาวดาราอั้งจะมารำวงร่วมกัน เพื่อความสนุกสนานและผ่อนคลายจากการทำงานมาอย่างเหน็ดเหนื่อย ทั้งยังเป็นการสร้างความสามัคคีในกลุ่มชุมชนของชนเผ่าอีกด้วย
การรำวงหนุ่มสาว ของชาวดาระอั้ง บ้านห้วยจะนุ หมู่ที่ 7 ตำบลม่อนปิ่น อำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่
คำอธิบายรอก่อน
รำนางร้อยเงินหรือการรำของนางกินรี
(ฆา มาชีม) เป็นการเต้นตามจังหวะของเครื่องดนตรี เน้นจังหวะโดยการใช้เท้าและมือ ใช้แสดงในช่วงที่มีเทศกาลงานสำคัญ เช่น เข้าพรรษา ออกพรรษา วันสงกรานต์ หรืองานอื่นๆ ของชาวดาระอั้ง โดยผู้รำจะมีเทคนิคในการรำเฉพาะตัวบุคคล หากอยากรู้ว่าผู้รำคนนี้ได้รับการถ่ายทอดมาจากครูท่านใด ก็ให้สังเกตดูที่ท่ารำแต่ละท่าซึ่งจะเป็นท่าเฉพาะของครูท่านนั้นๆ
การรำดาบ (ปี ปาย ดี ฆา มา ปัวะ) เป็นการเต้นตามจังหวะของเครื่องดนตรี เน้นจังหวะโดยการใช้เท้าและมือ ใช้แสดงในช่วงที่มีเทศกาลงานสำคัญ เช่น เข้าพรรษา ออกพรรษา วันสงกรานต์ หรืองานอื่นๆ ของชาวดาระอั้ง โดยผู้รำจะมีเทคนิคในการรำเฉพาะตัวบุคคล หากอยากรู้ว่าผู้รำคนนี้ได้รับการถ่ายทอดมาจากครูท่านใด ก็ให้สังเกตดูที่ท่ารำแต่ละท่าซึ่งจะเป็นท่าเฉพาะของครูท่านนั้นๆ
การรำกระบอง
(ปี ปาย ดี ฆา ตา รัง) เป็นการประยุกต์ท่ารำจากการใช้กระบองเป็นอาวุธในการต่อสู้ของชาวดาราอั้งสมัยก่อน เนื่องด้วยชาวดาราอังยังอาศัยอยู่บริเวณผาสูงชัน จึงจำเป็นต้องใช้กระบอง ในการป้องกันตน และใช้ในการเดินทางจากช่องแคบระหว่างหน้าผาหรือภูเขาสูงชัน เพื่อให้ลูกหลานชาวดาระอั้ง ได้เห็นถึงความสำคัญของกระบอง จึงได้มีการประยุกต์ท่ารำนี้ขึ้นมา
เกร็ดความรู้
ข้อห้ามในการรำวงคือห้ามไม่ให้ผู้ชายล่วงเกินผู้หญิง หากมีการล่วงเกินกันเกิดขึ้นจะถือว่าผิดผี และต้องไปขอขมาผี โดยให้หมอผีเป็นผู้ทำพิธี หากไม่ทำจะไม่สามารถอาศัยอยู่ในหมู่บ้านได้เนื่องจากจะมีมาตรการทางสังคมถูกชุมชนลงโทษ
ข้อห้ามในการรำวงคือห้ามไม่ให้ผู้ชายล่วงเกินผู้หญิง หากมีการล่วงเกินกันเกิดขึ้นจะถือว่าผิดผี และต้องไปขอขมาผี โดยให้หมอผีเป็นผู้ทำพิธี หากไม่ทำจะไม่สามารถอาศัยอยู่ในหมู่บ้านได้เนื่องจากจะมีมาตรการทางสังคมถูกชุมชนลงโทษ